29
کد: 20230
دوشنبه, 13 اردیبهشت 0


ویتامین D
مطالعات زیادی در خصوص بررسی وضعیت ویتامین D در کشورهای مختلف صورت گرفته است. بهترین روش تشخیص میزان ویتامین D موجود در بدن، بررسی محتوای خونی 25 هیدروکسی ویتامین D است. بیشتر تحقیقات پیشنهاد کرده‌اند که وضعیت سرمی 25 هیدروکسی ویتامین D باید بیشتر از 50 نانومول در لیتر باشد. برخی مطالعات نیز مقدار مناسب سطوح سرمی آن را بیش از 75 و حتی 100 نانومول در لیتر عنوان کرده‌اند. انیستیتو پزشکی نیز اخیرا پیشنهاد کرده است که سطوح سرمی بیش از 50 نانوکول در لیتر مقدار مناسبی است و شرایط بالینی آن زمانی به‌وجود می‌آید ‌که به کمتر از 25 نانومول در لیتر رسیده و با علائمی چون ضعف عضلات، دردهای استخوانی و شکستگی استخوان در بزرگسالان، تورم و از دست رفتن شکل اولیه مفاصل در کودکان همراه باشد. 
میزان ویتامین D تحت تاثیر عواملی مانند قرار گرفتن در معرض تابش نور خورشید، رنگدانه‌های موجود در سطح پوست، نوع پوشش افراد، استفاده از کرم‌های ضد آفتاب، تغذیه و مصرف مکمل قرار دارد. در شرایطی که نور آفتاب وجود ندارد( با توجه به فصل و یا تغییرات آب و هوایی ) دریافت‌های غذایی اهمیت زیادی پیدا می‌کند و بخش کوچکی از میزان سرمی 25 هیدروکسی ویتامین D به‌واسطه دریافت‌های غذایی به‌خصوص ماهی و غذاهای دریایی چرب تامین می‌شود.
بررسی میزان ویتامین D در کشورهای مختلف
اروپا
میزان ویتامین D باتوجه به موقعیت جغرافیایی، فصل و رنگدانه‌های موجود در روی پوست متفاوت است. طبق گزارشات حاصله از مطالعات مختلف سطح سرمی 25 هیدروکسی ویتامین D ساکنین جنوب اروپا بیش از ساکنین شمال اروپا بوده هم‌چنین مردمان ساکن در غرب اروپا میزان ویتامین D بیشتری نسبت به افراد ساکن در شرق این قاره دارند. سطوح بالای سرمی 25 هیدروکسی ویتامین D در سوئدی‌ها و مردم نروژ به‌واسطه مصرف ماهی‌های چرب و نیز روغن کبد ماهی است. از طرفی پایین بودن میزان سرمی 25 هیدروکسی ویتامین D در ساکنین ایتالیا، یونان و اسپانیا به‌دلیل اجتناب از قرار گرفتن در معرض تابش نور خورشید و نیز وجود رنگدانه‌های زیاد روی پوست آنان می‌باشد. 
خاورمیانه
با انجام مطالعه‌ای بر روی 1210 زن و مرد ایرانی 20 تا 69 ساله مشخص شد سطح سرمی 25 هیدروکسی ویتامین D آنان 20.6 نانومول در لیتر است. هم‌چنین مشخص شد وضغیت ویتامین D دختران 14 تا 18 ساله بهتر از پسران بود. مطالعات مشابهی در عربستان سعودی، اردن و ترکیه نیز انجام شد و محققین دریافتند که سطوح سرمی  25 هیدروکسی ویتامین D در سالخوردگان عربستان 9 نانومول در لیتر بود. البته نکته قابل توجه در این تحقیقات موضوع پوشش زنان این کشورها بود. پژوهش‌های صورت گرفته در ترکیه و اردن بر روی زنان نشان داد که ارتباطی قوی بین سطح سرمی 25 هیدروکسی ویتامین D و پوشش زنان وجود دارد. 
افریقا
مطالعات صورت گرفته در افریقای جنوبی سطوح سرمی کافی و حتی میزان زیاد 25 هیدروکسی ویتامین D را در آن کشور نشان داد. از طرفی در بیماران مبتلا به مرض سل در تانزانیا و کینه بیسائو سطوح سرمی 25 هیدروکسی ویتامین D بین 78 تا 87 نانومول در لیتر بود. این عدد در زنان روستایی گامبیا 91 نانومول در لیتر بود. هم‌چنین در زنان تونسی دارای حجاب 35 نانومول در لیتر و زنان بدون حجاب تونسی 43 نانومول در لیتر بود. 
آسیا 
در مطالعات گروهی انجام شده بر روی دختران 12 تا 15 ساله چینی مشخص شد سطوح سرمی ویتامین D در این افراد در پایین‌ترین سطح( 12 -13 نانومول درر لیتر ) قرار دارد. این ضعیت هم‌چنین در میان زنان هندی نیز مشاهده شد. وضعیت ویتامین D در ژاپنی‌ها و مردمان کشور مالزی در سطوح مناسب‌تری قرار داشت. 
اقیانوسیه
پژوهش‌های متعددی در استرالیا، نیوزلند و سایر کشورهای واقع در اقیانوسیه انجام شده است. اگرچه این قاره دارای هوایی آفتابی است، اما گزارشات حاصله از مطالعات انجام شده، میزان سرمی 25 هیدروکسی ویتامین D را پایین‌تر از 50 نانومول در لیتر گزارش کرده‌اند. 
شمال امریکا( کانادا و مکزیک )
تحقیقات انجام شده بر روی جمعیتی متشکل از 4495 زن و مرد در سال 2005- 2006 میزان سرمی 25 هیدروکسی ویتامین D در مردان را 8/49 تا 3/50 نانومول در لیتر و در زنان را 5/49 نانومول در لیتر گزارش کرده‌اند. در  مطالعه دیگری که بر روی 6307 زن امریکایی بیش از 65 سال انجام شد میزان سرمی ویتامین D را 8/62 نانومول در لیتر مشاهده شد. بیشترین میزان سرمی ویتامین D در ساکنان کالیفرنیا مشاهده شد که این میزان برابر با 105 نانومول در لیتر بود. برخی مطالعات صورت گرفته بر روی کانادایی‌ها میزان سرمی ویتامین D را 65، 5/66 و 72 نانومول در لیتر گزارش کرده‌اند. 
جنوب امریکا
 تحقیقات اندکی بر روی ساکنان جنوب امریکا انجام شده و از طرفی تعداد آزمودنی‌های این تحقیقات نیز بسیار کم بودند. اطلاعات به‌دست آمده از این پژوهش‌ها کمبود سطوح سرمی ویتامین D را در این کشورها گزارش کرده‌اند. بالاترین میزان ویتامین D در ساکنان جنوب آرژانتین( منطقه‌ای در نزدیکی اکوادور ) مشاهده شد. 
گروه‌های در معرض خطر
کمبود ویتامین D در زنان باردار و نوزادان تازه متولد شده( مخصوصا در بین نژاد سیاهپوست ) شایع است. از طرفی سطوح پایین ویتامین D در کودکان به‌خصوص کودکان و نوجوانان چاق گزارش شده است که اصلی‌ترین دلایل آن می‌تواند میزان ناکافی دریافت یا سنتز آن، کمبود سطوح ویتامین D درابتدای تولد نوزاد به‌واسطه کمبود میزان این ویتامین در بدن مادر و یا سیاهی رنگ پوست، اختلال در عملکرد روده یا سوءجذب ویتامین D، بیماری مزمن کبد یا کلیه می‌باشد. 
افراد کهنسال میزان پایینی از سنتز پوستی ویتامین D را دارند. این میزان در آن دسته از کهنسالانی که به دلیل شرایط خاص پزشکی نیاز به مراقبت داشته و نمی‌توانند به‌طور مرتب از منزل خارج شوند در معرض خطر کاهش شدید ویتامین D قرار دارند. هم‌چنین کوچ‌نشینانی که به‌طور معمول در عرض جغرافیایی در حال کوچ به کشورهایی که کمتر در معرض تابش اشعه ماوراء بنفش هستند نیز به دلیل رنگدانه‌های موجود در روی پوست‌شان، پوششی که مانع از رسیدن نور خورشید به پوست می شود، عادت به دور ماندن از تابش نور خورشید و مصرف کم غذاهای دریایی و محصولات لبنی در معرض خطر کمبود ویتامین D قرار دارند. در برخی موارد سطوح بسیار پایین و حتی غیر قابل مشاهده و اندازه‌گیری ویتامین D در زنان باردار غیر امریکایی مشاهدهد شده است. به دلیل تفاوت‌هاینژادی و قومیتی میزان پایین ویتامین D در امریکایی ها گزارش شده است که بیشتر این افراد سفید پوستان و رنگین پوستان غیر اسپانیایی بودند. 


افزایش شیوع بیماری‌های مزمنی مانند سرطان، بیماری‌های قلبی_عروقی و بیماری‌های مرتبط با دستگاه عصبی ( زوال عقلی ) به‌همراه کهنسالی دور از انتطار نیست. تغذیه مناسب در سلامت کلی و بهبود پاسخ‌های درمانی در بیماری‌های مزمن( مانند پاسخ‌های سیستم ایمنی، عملکرد شناختی سیستم عصبی، ایجاد تحرک و التیام بیماری ) دارای اهمیت است. کهنسالی با کاهش عمومی عملکرد‌های فیزیولوژیک مانند کاهش میزان سوخت وساز، ترشحات روده، عملکرد‌ گیرنده‌های حسی موجود در دهان، افزایش استفاده از دارو، تغییر در توده عضلانی و وزن بدن و نیز تغییر در توزیع الکترولیت‌ها همراه است. 
با افزایش سن هضم و جذب ویتامین D تحت تاثیر کاهش قرار گیری در معرض تابش آفتاب، دریافت‌های غذایی، جذب چربی و تبدیل این ویتامین به فرم فعال آن به‌شدت کاهش می‌یابد. با توجه به کهنسالی کمبود ویتامین D با کاهش فرایند‌های شناختی، افسردگی، سرطان و اختلالات قلبی_عروقی همراه است.
به‌واسطه تاثیر ویتامینD ( تسهیل فاگوسیتوز به‌وسیله ماکروفاژها با ایجاد آبشار‌های سیگنالینگ )بر بیان ژن و عملکرد پروتئین‌های خاص، ایمنی سلول‌ها افزایش می‌یابد. ویتامین D و کلسیم متقابلا بر روی عروق، متابولیسم چربی و تنظیمات سیستم عصبی اثر می‌گذارند. طبق آمار منتشره از سوی سازمان بهداشت جهانی، در سال 2013 بیش از 40 درصد از کهنسالان دچار کمبود ویتامین D ( کمتر از 50 نانومول در لیتر ) بودند. 
خطر شکستگی استخوان، از دست رفتن بافت استخوانی و در نتیجه شکستگی ناشی از استئوپروز(کاهش املاح استخوانی) نگرانی‌هایی هستند که در خصوص سلامت استخوان در افراد بالای 70 سال وجود دارد. مصرف ویتامین D و کلسیم در کنار انجام فعالیت ورزشی منظم راهکارهای مناسبی هستند که برای جلوگیری از بروز تحلیل بافت استخوانی در کهنسالان شناخته شده است. تحقیقات انجام شده در سال‌های اخیر به فواید و اثرات مکمل‌یاری ویتامین D بر روی قدرت عضلانی، عملکرد فیزیکی و پیشگیری از شکستگی و تخریب بافت استخوانی در زنان کهنسال اشاره دارند. افزایش پاراتیرویید هورمون ارتباط معکوسی با وضعیت ویتامین D داشته و تنها نشانه برای پیش‌بینی شکستگی‌های لگن می‌باشد. 
شواهدی وجود دارد که کاهش میزان سرمی 25 هیدروکسی ویتامین D به کمتر از 10 نانوگرم در میلی‌لیتر خطر ابتلا به اختلالات شناختی را به‌شدت افزایش می‌هد. 



شواهد زیادی وجود دارد که پیشنهاد می‌کنند ممکن است ویتامین D نقش مهمی در فرایندهای مرتبط با کهنسالی ایفا کند. برای مثال کاهش عملکرد شناختی که به‌طور طبیعی در افراد کهنسال اتفاق می‌افتد با کمبود ویتامین D در ارتباط است. کاهش توانایی پوست در سنتز این ویتامین به‌واسطه افزایش سن، کهاین موضوع می‌تواند کاهش سطوح ویتامین D و غشائ پروتئینی را در دوره کهنسالی افزایش دهد. ویتامین D از مسیرها و فرایند‌های بیان آنتی اکسیدان‌ها حمایت کرده و به‌واسطه این عمل از بروز آلزایمر جلوگیری می‌کند. گزارشات حاصله از برخی مقالات به این نکته اشاره کرده‌اند که کمبود ویتامین D کاهش حافظه در موش‌ها را به‌دنبال داشته است. 
کمبود ویتامین D با فشارخون و بیماری‌های قلبی_عروقی ارتباط دارد. قابلیت ویتامین D در حفظ عملکرد سیستم قلبی_عروقی ممکن است به توانایی آن در حفظ ایجاد ثبات در گونه‌های فعال اکسیژن و سیستم‌های آبشاری کلسیم که نقش آن‌ها در نامنظم بودن فشارخون، هایپرتروفی عضله قلب، تضعیف پمپاژ خون به رگ‌ها و آریتمی دهلیزی شناخته شده است، بستگی داشته باشد. بیماری فشارخون یکی از ذلایل اصلی بزرگ شدن بیمارگونه عضله قلب( هایپرتروفی قلبی ) و نیز تضعیف پمپاژ خون به رگ‌ها است. یکی از عملکردهای مهم ویتامین D محدود کردن ترشح هورمونی( تنظیم ترشح رنین ) برای جلوگیری از ایجاد فشارخون بوده که از عوامل خطر زای اختلالات قلبی است. به همین خاطر در به دیابت نوع 2 که با فشار خون نیز همراه است، مکمل‌یاری با ویتامین D به بیماران توصیه می‌شود. 


برای درک این موضوع که کهنسالی چگونه می‌تواند در شدت‌های متفاوتی رخ دهد باید به این نکته توجه کنیم که از چه راه‌هایی می‌توان کهنسالی را کنترل کرد. شواهد زیادی وجود دارند که بیان می‌کنند، کهنسالی فرایندی تک محوری نیست بلکه حاصل تعدادی از فرایندهای سلولی از قبیل آتروفی( تحلیل سلولی )، تضعیف عملکرد میتوکندریایی، التهابات سلولی، استرس اکسیداتیو، تغییرات اپی‌ژنتیک، اختلالات DNA و نیز آبشارهای کلسیمی و گونه‌های فعال اکسیژن است اما باید بدانیم که فعالیت این فزایندهای سلولی به‌وسیله ویتامین D تنظیم می‌شود. کمبود ویتامین D علاوه بر ایجاد اختلالات فوق الذکر می‌تواند منجر به افسردگی، سرطان، ضعف عضلات و تخریب بافت استخوانی شود.


ویتامین  D و ورزشکاران، نگرش و چالشهای جدید.
هدف هر ورزشکاری از تمرین این است که سریعا بتواند با هر شدت تمرینی سازگاری پیدا کند و در نهایت هموستاز یا تعادل بدن را مختل کند تا بتواند بهترین عملکرد را در رقابتهای ورزشی داشته باشد.
ویتامین D به عنوان یک عامل مهم در هموستاز(تعادل) کلسیم شناخته شده است.همانطور که ارتباط قوی بین ویتامین D و سلامت استخوان در افراد غیر ورزشکار وجود دارد. ویتامین D احتمالا یک عامل میانجی در عضله و سیستم ایمنی و همینطورممکن است عامل کاهنده آسیب عضلانی و ریسک عفونت ناشی از تمرین باشد.
هر چند مصرف دوز زیاد ویتامین D توسط ورزشکاران، عواقب و عوارض دارد و سلامت انان را به خطر می اندازد  اما زمانی اثرات سمی شدن ناشی از مصرف زیاد ظاهر خواهد شد که  غلظت سرم 25 هیدروکسیD  به بالای 180 نانومول در لیتر برسد.
البته لازم به ذکر است بین غلظت سرم 25 هیدروکسی  D ضدو نقیض هایی وجود دارد.اغلب ورزشکاران سیاه پوست با سرم 25 هیدروکسیD پایین، آثار فیزیو لوژیکی کم تری را ناشی  از کمبود 25 هیدروکسی نشان می دهند که بدلیل تفاوت های ژنتیکی و تفاوت در ویتامین D پیوند خورده با پروتیین خاص خود است. عملکرد بهینه عضلات و بازیابی سریع آن، حفظ سلامت استخوان ها و کاهش ریسک عفونت مثال های کلیدی در مورد  فواید احتمالی ویتامین D در ورزشکاران هستند. به هر حال هنوز مشخص نیست ویتامین D یک ماده نیروزا برای بدن است یا خیر؛ بنابراین مصرف ویتامین D برای هر گروه جمعیتی که دارای کمبود ن است ضروری به نظر میرسد .
متابولیت های ویتامین D  تحت عنوان 25 هیدروکسیلاز و چندین نوع دیگراز طریق پوست ( توسط نور افتاب) یا در رژیم غذایی، در کلیه و کبد ، و دیگر بافتها تولید میشود.
مقدار بهینه و کافی 25 هیدروکسی D طبق دستورالعمل انجمن پزشکی امریکا بالای 50 نانومول در لیتر گزارش شده است ، که این مقدار در کشور ایران نیز قابل اتکا است. مقادیر کمتر از  30 ، به عنوان کمبود و بالای 180 به عنوان خطر مسمومیت طبقه بندی شده است.
اخیرا در  مطالعات ازمایشگاهی بر روی حیوانات نشان داد که ویتامین D دارای اثار فیزیولوژیکی سودمند در ترمیم عضلات اسکلتی و بازیابی آن است .
در یک مطالعه نشان داده شده کها فزایش غلظت 25 هیدروکسی D به 75 نانومول در لیتر با مکمل یاری ویتامین D با دوز 400 واحدبین الملل(IU) می تواند تاثیر سودمندی بر آسیب های عضلانی ناشی ازتمرین با انقباض برون گرا داشته باشد. اینکه ویتامین D کافی منجر به کاهش آسیب ناشی از تمرین  و سازگاری فوری می شود درست است اما نمی توان از این ایده حمایت کرد که این ویتامین برای تمام دوره های تمرینی و رقابت های ورزشی مفید است . هرچند  در برخی از مطالعاتی که بر روی تاثیر ویتامین D در طول دوره های تمرینی انجام شده است  نتایج  در برخی از گروه ها  تا حدودی معنادار بوده است.


ویتامین D  وعملکرد ورزشکاران:
بیش از نیمی از ورزشکاران در بیشتر کشورها دارای کمبود ویتامین D هستند؛ بعبارت دیگر غلظت سرمی 25 هیدروکسیD در آنان کمتر از 30 نانومول در لیتر است. بسیاری از متخصصین پیشنهاد میکنند که با مصرف ویتامین D وافزایش سطح سرمی 25 هیدروکسی D ، ورزشکار میتواند ویژگی های مرتبط با عملکرد ورزشی خود را ارتقا دهد و به حداکثر پتانسیل خود نیز برسد.این نکته بسیار مهم است که یک ورزشکار برای کاهش ریسک عفونت وسیستم ایمنی باید سطح سرمی 25 هیدروکسی D را در حد آستانه  بالای 30 نانومول در لیترحفظ کند. اغلب ورزشکاران این موارد را جدی نمیگیرند.و در فصول مسابقات پرفشار و تمرینات در فواصل زمانی کم و حتی در دمای پایین در معرض بیشترین خطر کاهش سیستم ایمنی ، عفونت واسیب های عضلانی و مفصلی هستند. بنابراین، توجه به توصیه های مشاورین و متخصصین در بهره مندی از رژیم غذایی مناسب و استاندارد و در صورت نیاز مکملیاری درست و اصولی، عملکرد ورزشکار تحت تاثیر کاهش سطح ویتامین D قرار نخواهد گرفت و در شرایط سخت و پر فشار فصل مسابقات، کمترین آسیب متوجه او خواهد شد. لازم به ذکر است که مقادیر و دوز مکملیاری ویتامین D  به یکسری عوامل مهم بستگی دارد تا بهترین نتیجه حاصل شود. از جمله سطح پایه 25 هیدروکسی D ، سن، سطح غلظت آلبومین خون ، شاخص توده بدنی که باید توسط  ورزشکار  و مربیان وی مورد توجه قرار گیرند.
در یک مطالعه که برروی 20 فرد سالم که دارای سطح سرمی کمتر از 20 نانومول در لیتر بودند انجام شد؛ مکمل یاری 4000 واحد بین الملل (IU) بصورت روزانه به مدت 6 هفته باعث افزایش سطح سرمی 25 هیدروکسی D در مقایسه با گروه دارونما شد و در نهایت افزایش و بهبود عملکرد عضلانی را در این ازمودنی ها به همراه داشت.
هرچند تاثیرات ویتامین D بر شاخص فیزیولوژیکی و عملکرد ورزشی در ورزشکاران در بسیاری از مطالعات به اثبات رسیده است.اما باید مطمئن بود که بهبود هرکدام از عوامل مرتبط با عملکرد ورزشی، کاهش عفونت سیستم ایمنی و غیره تنها بر اثر ویتامین D بوده است و اینکه محققان  چه نوع ازمون هایی را برای ارزیابی فاکتورهای مرتبط با عملکرد ورزشی برگزیده اند.
در برخی از مطالعات نیز سوگیری ها و خطاهایی گاه عمدی و یا غیر عمدی انجام می شود که در نهایت در نتیجه گیری مثبت یا منفی مزایا و فواید هر نوع مکمل از جمله ویتامین D  نباید عجله کرد و تمام ابعاد و زوایا را باید مورد بررسی قرار داد .

ویتامین D ،قدرت و توان عضلانی

در مطالعات  متا آنالایز یا چند تحلیلی که چندین تحقیق را در ابعاد گسترده بررسی می کنند تاثیر ویتامین D را بر توان عضلانی مثل توانایی پرش عمودی ، قدرت عضلانی مثل اجرای حرکت با یک تکرار بیشینه، حرکت اسکات ، حرکت پرس پا ، قدرت پنجه دست و همینطور قدرت عضلات چهارسر و همسترینگ مورد ارزیابی قرار داده اند که اثرات ویتامین D در گروه های مختلف متفاوت بوده است.
در یک مطالعه چند تحلیلی دیگری که انجام شد، هیچ اثری مبنی بر افطایش قدرت و توان عضلانی ناشی از مصرف ویتامین D  مشاهده نشد. در چندین مطالعه دیگر که همگی چند تحلیلی بودند بودند اثرات مثبت اما متوسط ویتامین D بر قدرت عضلات چهار سر و همسترینگ مشاهده شد. 
همینطور در مقایسه با گروه دارونما که ویتامین D مصرف نکردند، گروهی که ویتامین D مصرف کردند اثر معنا داری بر قدرت عضلات بالاتنه آنان  دیده نشد.   
بنابراین  در تحلیل مطالعات چنین برداشت می شود که مکملیاری ویتامین D در مدت کمتر از 3 ماه اثر معنا داری در بهبود قدرت عضلانی نشان داد ه است. هر چند در مدت بیشتر از 3 ماه این اثرات معنا دار نبوده است.
در 5 مطالعه دیگر که اثر ویتامین D را بر توان عضلانی بررسی کردند، هیچ اثر معنا داری دیده نشد و در نتیجه در تفسیر گروه های مختلف مورد آزمایش، هیچ اثر معنا داری و مثبتی در توان عضلانی دیده نشد.
بعنوان نتیجه گیری می توان اذعان داشت که اثرات ویتامین D در قدرت و توان، می تواند بر گروه های مختلف ورزشکاران و با دوزها مختلف متفاوت باشد و احتمالا در برخی مطالعات یافته های بدست امده  تحت تاثیر عوامل مداخله گر دیگر بوده اند و این نشان می دهد که به مطالعات بلند مدت و تحت شرایط کنترل شده بیشتری نیاز است و همینطور در نتیجه گیری باید تفاوت های فردی و همچنین سطح قدرت و توان عضلانی آزمودنی ها را قبل از شروع مطالعه در مکملیاری با ویتامین D مورد ارزیابی قرار داد.  با این حال به نظر می رسد سالمندان با سطح ویتامین D پایین تر بیشترین پاسخ مثبت را در قدرت عضلانی به مکملیاری نشان می دهند.


شیوع  کمبود ویتامین D در ورزشکاران 
طبق مطالعات صورت گرفته و بررسی بیش از 2000ورزشکار، شیوع کمبود ویتامین D در فصول زمستان و بهار بیشتر از دو فصل دیگر بوده است. لازم به ذکر است که این اطلاعات  آماری  در ورزشکاران کشورهای امریکا ، فرانسه ، اسپانیا و استرالیا مصداق دارد و در ورزشکاران بریتانیایی چنین آماری گزارش نشده است.  مطالعات نشان داده اند که افزایش کمبود ویتامین D در فصل زمستان و بهار در ورزشکارانی که در محیط بسته تمرین می کنند بیشتر است. همینطور مطالعات گسترده ای، تاثیر عرض جغرافیایی را  بر سطح ویتامین D در کشورهای ایسلند، سوییس، کشورهای امریکای شمالی و کره جنوبی مورد بررسی قرار داده اند  و اغلب این مطالعات کمبود ویتامین D  را در  این کشورهایی که بخصوص در محدوده عرض جغرافیایی کمتر از 40 درجه بودند گزارش کردند.
هر چند در یک مطالعه، محققان هیچ ارتباطی بین سطح ویتامین D چه کافی و چه ناکافی و ورزشکاران نخبه که دارای آسیب بودند یا آسیبی نداشتند پیدا نکردند. اما تحقیقات نشان داده است که در ورزشکارانی که در عرض جغرافیایی40 درجه شمالی یا بیشتر زندگی می کنند به طور معنا داری ریسک دریافت ناکافی ویتامین D بخصوص در رشته های ورزشی که در محیط بسته انجام می شود بیشتر است اما در فعالیت ورزشی در محیط باز ریسک به مراتب کمتر است.
کشتی ، جودو، شنا ، اسکواش ، تکواندو، باله ، ژیمناستیک و هاکی از جمله رشته های ورزشی هستند که در محیط بسته انجام می شوند و احتمالا ورزشکاران فعال در این رشته ها بیشتر در معرض کمبود ویتامین  D هستند. همچنین احتمالا ریسک آسیب عضلانی در ورزشکاران باله و ژیمناستیک و ورزشکارانی که در محیط بسته تمرین می کنند بیشتر است. 
اخیرا مطالعات زیادی در مورد تاثیر ویتامین D بر عملکرد سیستم ایمنی ، سلامت عضله اسکلتی، التهاب و سنتز پروتئین عضلانی انجام شده اند و تاثیر کمبود ویتامین D را بر سلامت عضلات اسکلتی در افراد بالغ غیر ورزشکار و عملکرد ورشکاران بررسی کردند که بیشتر آن ها نتایج ضد و نقیض زیادی داشتند و نمی توان براحتی اظهار نظر دقیق و قطعی ارائه کرد.


کمبود ویتامین D و ارتباط آن با  اضافه وزن و چاقی 

در مطالعه ای  که در سال 2014 در کشور ایتالیا صورت گرفت، مشخص شد تعداد زیادی از افراد بالغ عدم کفایت ویتامین D داشتند.و حدود 82% دارای کمبود ویتامین D بودند. نتایج یک مطالعه دیگر  نشان داد، کمبود ویتامین D در زنان شیوع بیشتری دارد  و با هر یک سال افزوده شدن به سن، میزان کمی از سطح ویتامین D کاهش می یابد. در یک مطالعه چند تحلیلی نشان داده شده که کمبود ویتامین D در افراد چاق حدود 35% بیشتر از افرادی است که دارای کمبود این ویتامین نیستند. طبق چندین مطالعه انجام شده در سال های 2014 ، 2017، نشان داده شد که کمبود ویتامین D در کشورهای آسیای غربی و افرادی که چاق هستند بیشتر است و این میزان در افراد دارای وزن نرمال و حتی دارای کمی اضافه وزن به مراتب کمتر بوده است .یک مطالعه کوهورت(مطالعات در ابعاد گسترده و جمعیت زیاد ) یک ارتباط مثبت بین سطح بهینه ویتامینD و کاهش چاقی یافت شد. 
افراد سیگاری و افرادی که کمتر در معرض نور افتاب هستند به میزان بیشتری در معرض کمبود ویتامین D هستند. افزایش یک واحد در شاخص توده بدنی، افزایش کلسترول، کاهش HDL، افزایش سطح    LDL و قند خون ناشتا عوامل پیش بینی کننده کاهش سطح کمبود ویتامین D هستند که در این میان مهم نقش شاخص توده بدنی  نسبت به عوامل دیگر بیشتر است. (لازم به توضیح است که سطح بهینه ی شاخص توده بدنی در افراد عادی زیر 25 برآورد شده است).
بنابراین با بررسی تحقیقات صورت گرفته می توان گفت که ارتباط قوی میان چاقی ،دیابت و کمبود ویتامین وجود دارد و شواهد علمی زیادی این ارتباط را تایید میکنند.
کمبود ویتامین D صرف نظر از تفاوت در گروه جمعیتی مورد مطالعه، با چاقی و اضافه وزن ارتباط دارد. بعبارت دیگر، کمبود ویتامین D در هر گروه سنی ممکن است اتفاق بیفتد بنابراین مطالعات اخیر به چگونگی برخورد و راهکارهای کاهش شیوع ویتامین D و متعاقب آن، بروز چاقی پرداختند .
در برخی مطالعات هیچ گونه ارتباطی بین شاخص توده بدنی و سطح ویتامین D در کشورهای در عرض جغرافیایی مختلف نیافتند. بنابراین گفت که ارتباط میان سطح ویتامین D و چاقی مستقل از سن و عرض جغرافیایی ، بیشتر تحت تاثیر سبک زندگی افراد  و نوع رژیم غذایی است.
تعدادی شواهد نشان می دهند که غلظت سرمی 25هیدروکسیD ، مانع ادیپوژنز (ساخت بافت چربی)از طریق تنطیم فعالیت گیرنده های وابسته به ویتامین D می شود. مکانیسم ضد چاقی احتمالی کلسیم و ویتامین D شامل کنترل سلولهای چربی، تنطیم ادیپوژنز و بهبود متابولیسم چربی در بدن است . فرضیه ای که مطرح شده اینست که وقتی سطح غلظت ویتامین D بالا می آید،عضلات اسکلتی به تدریج می توانند متابولیت 25 هیدروکسی D را به جریان گردش خون انتقال دهند در نتیجه از کاهش غلظت این متابولیت در کبد جلوگیری می کنند. پیشنهاد شده است که برای کاهش وزن حدود 10 کیلوگرم ،به افزایش تقریبی6 نانومول در لیتر سطح هیدروکسی D نیاز است. در یک مطالعه گزارش شده که سطح ویتامین D با کاهش وزن بهبود ناچیزی پیدا می کند اما در مقابل با حفظ و نگهداری وزن مطلوب و تحت شرایط مکملیاری ،غلطت ویتامین  D  با بهبودی معنادارتر و مثبتی همراه است.
بنابراین تنطیم سطح ویتامین D منجر به کاهش فعالیت آنزیم های ساخت بافت چربی می شود و این یعنی داشتن وزن مطلوب و کاهش چربی های احشایی و پیشگیری از بیماری های زمینه ای که در جوامع امروژی بسیار یاز افراد درگیر آن هستند.

کمبود ویتامین  D و دیابت
برای فهم  چگونگی اثر ویتامین D برکاهش دیابت لازم است ارتباط بین چاقی و دیابت را جستجو کرد. شواهد و گزارشات زیادی وجود دارد که بیان می کنند کمبود ویتامین D  یک عامل مهم در شیوع دیابت است. به نظر می رسد تغییر عملکرد گیرنده ویتامین D را باید با بروز دیابت مرتبط دانست. بنابراین بر اساس شواهد و منابع ، مکملیاری ویتامینD احتمالا از شروع دیابت نوع 2 یا مقاومت انسولینی جلوگیری می کند. یک نکته مهم این است که کنترل سطح ویتامین D برای اطمینان از حفظ سطوح گونه های فعال اکسیژن (که برای سلول ها ی بدن و عملکرد میتوکندری به عنوان کارخانه انرژی مضر هستند ) و همینطور تنظیم و متعادل سازی کلسیم لازم و ضروری است.
هم چنین ویتامین D برای عملکرد بهینه میتوکندری و کاهش التهاب نقش مهم و حیاتی دارد. ویتامین D  به کنترل مقاومت انسولینی که یک عامل مهم و تاثیر گذار در بروز دیابت است کمک میکند.
دلایل بسیاری وجود دارد که توضیح دهد چرا سطوح ویتامینD در افراد چاق با کاهش و کمبود مواجه است، شاید مهم ترین دلیل این باشد که با افزایش بافت چربی، ویتامین  D میل بیشتری به ورود به این بافت دارد و بنابراین بدن در معرض تخلیه سرم ویتامین D قرار میگیرد.
شواهد زیادی وجود دارند که بیان می کنند کمبود ویتامین D می تواند باعث شروع مقاومت انسولینی و متعاقب آن شروع دیابت بدلیل مرگ سلول بتا شود. با فعالیت بیش از حد سلول های بتا  که در پانکراس قرار دارند و مسئول ترشح انسولین هستند، با دخالت دیگر عوامل تاثیر گذار مثل سبک زندگی غلط و البته چاقی در بلند مدت عملکرد این سلول مختل شده و فرد دچار دیابت خواهد شد که ناشی از کاهش ترشح انسولین است.
ویتامین D نقش مهمی را در بهبود ارتباط بین سلولی و سیگنالینگ برای حفظ و کنترل راه های انسولین دارد و  باعث افزایش گیرنده های انسولین برای جذب گلوکز می شود.


افزایش غلظت کلسیم که در هنگام کمبود ویتامین D رخ می دهد احتمالا باعث مقاومت انسولینی و کاهش فعالیت پروتیین انتقال دهنده گلوکز تحت عنوان GLUT4 می شود.
دلیل دیگر چاقی مرتبط با دیابت، تغییر در ترشح هورمونهای تنظیم کننده چربی و گلوکز مثل لیپتین و ادیپونکتین و رزیستین است.
کاهش یا اختلال در عملکرد هرکدام از این هورمونها منجر به شروع مقاومت انسولینی خواهد شد، به عبارت دیگرچاقی با افزایش سطح رزیستین در ارتباط است که در نهایت منجر به التهاب و مقاومت انسولینی می شود. 

نقش ویتامین  D بر پیشگیری از دیابت ملیتوس  

دیابت ملیتوس نوع 1 یک اختلال خودایمنی است که از طریق سلول‌های T اصلح شده پیش‌رونده باعث تخریب انسولین تولید شده در سلول‌های بتای پانکراس می‌شود و معمولا در بین نوجوانان و جوانانی که در دوره‌ای بلند مدت در معرض خطر ابتلا قرار دارند، شایع است. این شرایط خودایمنی با افت انسولین و کمبود فاکتور رشد شبه انسولین( IGF-1 ) همراه است و از ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی چون عفونت‌های ویروسی، آنتی ژن‌های غذایی، سوء جذب در میکروبیوم روده و کمبود ویتامین D ناشی می‌شود. 


وجود گیرنده‌های ویتامین D در لنفوسیت‌های B و T سلول‌های سیستم ایمنی و قابلیت آن‌ها در تولید فرم فعال هورمونی ویتامین D در کنترل چندگانه مسیرهای ایمنی ذاتی و ایجاد سازگاری و بهبود عملکرد سیستم ایمنی نقش مهمی دارد. هم‌چنین مشاهده شده که ویتامین D در تنظیم ترشح انسولین از سلول‌های بتای پانکراس ایفای نقش می‌کند. ناکافی بودن یا کمبود میزان ویتامین D با اختلالات خودایمنی مانند دیابتنوع 1، تصلب بافتی چندگانه، رماتیسم مفصلی، لوپوس( بیش فعالی سلول‌های سیستم ایمنی و حمله به سلول‌های بافت‌های سالم بدن )، اختلالات التهابی بلند مدت عضلات و روده، هپاتیت، آسم و عف.نت‌های ریوی همراه است. 
نتایج حاصل از اکثر مطالعات بین‌المللی اپیدمیولوژیک و بالینی به‌طور واضح کاهش غلظت 25 هیدروکسی ویتامین D و شیوع دیابت نوع 1 در کودکان انگلیسی را گزارش کرده‌اند. علاوه بر این نشان داده شده است که عوامل ژنتیکی تاثیر گذار بر مسیرهای سوخت و سازی ویتامین D در دوران بارداری می‌توانند با ایجاد دیابت نوع 1 مرتبط باشند. 
برخی مطالعات رابطه خطی معکوس بین غلظت سرمی ویتامین D با مقاومت انسولین را نشان می‌دهند. هم‌چنین طی تحقیقات انجام شده در میان مردمان الجزایر ارتباط بین کمبود ویتامین D و افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع 1 گزارش شده است. به هرحال صحت نتایج به‌دست آمده به روشنی مشخض نشده است و ما تنها می‌توانیم این فرضیه را در نظر بگیریم که در بیماران بزرگسال مبتلا به دیابت نوع 1 فعل و انفعالات ژنتیکی، تغذیه‌ای و عوامل محیطی بر سطوح سرمی در گردش ویتامین D تاثیر می‌گذارند. 


بسیاری از مطالعات، افزایش نقش درمانی ویتامین D به‌عنوان یک بهبود دهنده و کنترل کننده اساسی قند خون گزارشاتی ارائه کرده‌اند. تحقیقات اخیر انجام شده بر روی نوزادان فنلاندی، آلمانی، سوئدی و انگلیسی پیشنهاد کردند که مکمل‌یاری ویتامین D در این نوزادان خطر ابتلا به دیابت نوع 1 را به‌طور قابل توجهی کاهش داد. در سایر آزمایشات بالینی غلظت سرمی 25 هیدروکسی ویتامین D پایین بیماران دیابتی نوع 1 به‌واسطه مصرف مقادیر مختلفی کوله‌کلسیفرول مورد مداوا قرار گرفت و پیشنهاد شد که کوله‌کلسیفرول می‌تواند به‌طور بالقوه باعث بهبود کنترل قندی گردد. 
دیابت ملیتوس نوع 2 که قبلا به‌عنوان دیابت بزرگسالی شناخته شده بود یک اختلال پیچیده و مزمن سوخت و سازی است و نیز یکی از مشکلات شایعی است که سلامت عمومی افراد را به خطر می‌اندازد. طبق آخرین اطلاعات منتشر شده از سوی سازمان بهداشت جهانی، دیابت علت مرگ 2/2 میلیون نفر در سال 2013 و 6/1 میلیون نفر در سال   بوده است. هم‌چنین این سازمان پیش‌بینی می‌کند که در سال  دیابت هفتمین علت مرگ و میر در جهان باشد. به‌طور تخمینی 90 درصد افراد دیابتی به دیابت نوع 2 مبتلا می‌شوند که علائمی چون عدم عملکرد سلول‌های بتای پانکراس، التهابات سیستمیک و افزایش قند خون به دلیل کناکافی بودن انسولین تولیدی یا تضعیف فعالیت انسولین و با هر دو مورد، همراه است. 


در برخی تحقیقات بالینی نشان داده شده است که ویتامین D اثرات مختلف معناداری بر تنظیم سوخت و ساز قند دارد. هم‌چنین چند مطالعه مشاهده‌ای انجام شده در افراد دیابتی پیشنهاد کرده‌اند که همبستگی منفی بین غلظت سرمی 25 هیدروکسی ویتامین D و تخریب تعادل گلوکز، مقاومت انسولین و تخریب عملکرد سلول‌های بتای پانکراس وجود دارد. کاهش سطوح سرمی 25 هیدروکسی ویتامین D موجب تغییرات منفی در برخی از پارامترهای سوخت و سازی نشان دهنده مقاومت انسولین چون شاخص توده بدنی، تری‌گلیسیرید، HDL، LDL، کلسترول تام و هموگلوبین A1c می‌شود. کمبود ویتامین D در میان مردان و زنان اهل عربستان سعودی در سنین مختلف شایع است و این کمبود با افزایش قند خون( هایپر گلایسمی ) در 90%  این افراد همراه است. کمبود ویتامین D در شدت‌های مختلف در مبان هندی‌ها شایع است. 
ارتباط بین کاهش سطوح سرمی 25 هیدروکسی ویتامین D و افزایش مخاطرات مرتبط با دیابت نوع 2 می‌تواند با بالا رفتن حجم چربی بدن مشخص شود. در مطالعات انجام شده در مناطقی از شهر قاهره در کشور مصر مشخص شد میزان ویتامین D موجود در بدن افرادی که با توجه به عادات فرهنگی پوشش کامل داشته و نیز کمتر در معرض تابش نور خورشید قرار گرفته بودند در مقایسه با گروه کنترل 13% کاهش پیدا کرده بود. تخلیه سطوح این پروهورمون با افزایش خطر مقاومت انسولین مرتبط است. 
اکثر پژوهش‌های صورت گرفته نقش محوری ویتامین D در تنظیم ترشح انسولین را پر رنگ دانسته و این نکته را تایید نموده‌اند که کاهش حساسیت انسولین در بافت‌های هدف ممکن است به‌واسطه ناکافی بودن ویتامین D باشد. ارتباط بین کمبود ویتامین D و مقاومت انسولین را می‌توان درمیزان تنظیم فرایندهای ایمنی و التهابی درک نمود. چرا که کمبود ویتامین D با افزایش نشانگرهای التهابی ارتباط دارد که می‌تواند زمینه تخریب تنظیم قندی و دیابت نوع 2 را فراهم آورد. 
ارتباط بسیاری از گیرنده‌های ویتامین D با دیابت نوع 2 و به‌خصوص با سنتز و رهایش انسولین شناخته شده است. تاثیر مصرف مکمل ویتامین D بر سوخت وساز قند در بیماران د=مبتلا به دیابت نوع 2 مورد بحث بوده و در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. نشان داده شده است که جایگزینی کمبود ویتامین D با دوزهای بالای کوله‌کلسیفرول به کاهش LDL منجر می‌شود که دلیل این امر تغییر طبیعی پارامترهای سوخت و سازی گلوکز( گلوکز ناشتایی و سرم انسولین )، کاهش استرس اکسیداتیو و کاهش آسیب DNA است. هم‌چنین مصرف مکمل ویتامین D به افزایش ترشح و حساسیت انسولین در بیماران دیابت نوع 2 منجر می‌شود. با این حال در برخی از مطالعات انجام شده بر روی گروه‌های مختلف تاثیر معناداری از مصرف مکمل ویتامین D بر روی افراد دیابتی مشاهده نشد و یا در اندک مقالاتی تنها کاهش گلوکز ناشتایی پلاسما و بهبودی در مقاومت انسولین مشاهده گردید. 
علاوه بر قابلیت ویتامین D در کاهش خطرات ناشی از دیابت نوع 2، وجود سطوح کافی این ویتامین در بدن برای تصحیح شرایط پاتولوژی مرتبط با دیابت مانند رتینوپاتی، نفروپاتی، نروپاتی و نیز استئوپروز ناشی از دیابت اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.  
بهبود ترشح انسولین، افزایش حساسیت انسولین در بافت‌های هدف و کاهش پاسخ‌های التهابی نمایانگر مکانیسم‌های بالقوهای است که به دنبال مصرف مکمل ویتامین D باعث بهبود شرایط بالینی دیابت نروپاتی گردید. کاهش سطوح سرمی 25 هیدروکسی ویتامین D به کمتر از 36 نانومول در لیتر در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 خطر گسترش اختلالات قلبی_عروقی را تا 21% در این افراد افزایش می‌دهد. 




ترجمه و تدوین:

محمد حسین سامانی پور
میثم رستم زاده


جمع آوری شده توسط سایت روانشناسی خانواده
جهت اطلاع از مشاوره روانشناسی خانواده می توانید به شماره های زیر در واتس آپ پیام بدهید 
۰۹۳۵ ۹۱۴ ۵۰۹۹
۰۹۳۶۷۴۷۷۶۰۳

منابع:

Berridge MJ. 2016 Vitamin D, reactive oxygen species and calcium signalling in ageing and 
disease. Phil. Trans. R. Soc. B 371: 20150434

Watson J, Lee M, Nieves M. Consequences of Inadequate Intakes of Vitamin A, Vitamin B12, Vitamin D, Calcium, Iron, and Folate in Older Person. Curr Geri Rep (2018) 7:103–113


N.M. van Schoor, P. Lips. Worldwide vitamin D status  / Best Practice & Research Clinical Endocrinology & Metabolism 25 (2011) 671–680

Pereira-Santos M, Costa PRF, Assis AMO, Santos CAST, Santos DB. Obesity and
vitamin D deficiency: a systematic review and meta-analysis. Obes Rev2015;16(4):341e9

M. Pereira-Santos, P. R. F. Costa, A. M. O. Assis, C. A. S. T. Santos  and D. B. Santos. Obesity and vitamin D deficiency: a systematic review and meta-analysis. obesity reviews (2015) 16, 341–349

Wintermeyer E, Ihle C, Ehnert S, et al. Crucial role of vitamin D in the musculoskeletal system. Nutrients 2016;8(6):319.


Lara Fonseca de Oliveira, Lucas Guimarães de Azevedo, Jerusa da Mota Santana,
Luanna Pimenta Carlos de Sales, Marcos Pereira-Santos. Obesity and overweight decreases the effect of vitamin D supplementation in adults: systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Reviews in Endocrine and Metabolic Disorders.2019


Forough Farrokhyar • Rasam Tabasinejad • Dyda Dao • Devin Peterson • Olufemi R. Ayeni • Reza Hadioonzadeh • Mohit Bhandari. Prevalence of Vitamin D Inadequacy in Athletes: A Systematic- Review and Meta-Analysis.sport medicine. 2014


Simonette R Mallard, Anna S Howe, and Lisa A Houghton. Vitamin D status and weight loss: a systematic review and meta-analysis of randomized and nonrandomized controlled weight-loss trials. American Journal of Clinical Nutrition.2016




 
نظر کاربران
انتشار یافته: 0 نظر
در انتظار بررسی:0
ارسال نظر
*پر کردن قسمت هایی که ستاره دارد ضروری است.
* نام:
* ایمیل:
* نظر:
* کد امنیتی: