نکاتی در باره حضانت و ارث , پرسش و پاسخ با دکتر اصغر کیهان نیا

نکاتی در باره حضانت و ارث | پرسش و پاسخ با دکتر اصغر کیهان نیا

نکاتی در باره حضانت و ارث

نکاتی در باره حضانت و ارث

پرسش و پاسخ با دکتر اصغر کیهان نیا

نکاتی در باره حضانت و ارث

 در فرآیند ازدواج گهگاه اختلافاتی پیش می آید که متأسفانه منجر به جدایی ناخواسته می گردد و زن و شوهر به این نتیجه می رسند که نمی توانند با یکدیگر به زندگی ادامه بدهند. در بیشتر کشورهای جهان سعی شده نظری موشکافانه و کارشناسانه در این مورد داشته باشند و تمهیداتی اندیشیده اند که جدایی تأثیر سویی روی فرزندان نگذارد. گرچه جدایی تبعات منفی خود را دارد، ولی تلاش برای اینکه کمترین لطمه به فرزندان بخورد، امری پسندیده است. بدیهی است که آینده کودکان مسئله مهمی است که در صورت جدایی والدین باید در نظر گرفته شود نکاتی در باره حضانت و ارث

حضانت یعنی چه؟ نکاتی در باره حضانت و ارث

۱ در عرف اجتماعی، حضانت به معنای نگهداری و تربیت اطفال است که به عهده والدین گذاشته شده است.

حق حضانت برای مادران تا چند سالگی است؟

۲ قبلاً حضانت دختر تا هفت سالگی و پسر تا دو سالگی به عهده مادر بود که خوشبختانه اخیراً حضانت فرزند پسر هم تا هفت سالگی شده است، بدیهی است که فرزندان پس از رسیدن به سن رشد می توانند انتخاب کنند که نزد پدر می خواهند بمانند یا نزد مادر.

صرف نظر از وجود قوانین بین پدر و مادر، کدام یک برای نگهداری فرزندان صالح تر است؟

۳ در بیشتر کشورهای جهان در صورت جدایی والدین، حضانت با مادر و تأمین هزینه های نگهداری با پدر است. به همین دلیل معروف است که می گویند فرزندان با نبودن مادر، یتیم می شوند، زیرا پدران به مانند مادران نمی توانند از فرزندان نگهداری کنند. مخصوصاً فرزند کوچک و نوجوانان که در دوران بلوغ نیاز به حضور مادر دارند. البته در بعضی از موارد نادر این قضیه برعکس است.

اگر طلاقی صورت گرفت و دوره حضانت مادر به سر نرسیده بود، نفقه فرزندان به عهده کیست؟

۴ در این صورت نفقه طفل خردسال به عهده پدر است و نپرداختن آن پیگرد قانونی دارد.

پس از اینکه دوره حضانت مادر تمام می شود، حق دیدار فرزند به چه صورتی درمی آید؟

۵ در هر صورت حق دیدار برای مادر محفوظ است. همچنین در دوره ای که طفل با مادر زندگی می کند، پدر حق دیدار فرزند را دارد.

اگر والدین برای دیدار فرزندان به توافق نرسند، دادگاه به اقتضای شرایط طرفین، زمان و مدت دیدار را تعیین می کند.
آیا پدری می تواند مانع ملاقات مادری که اخلاقش فاسد است با فرزندش بشود؟

۶ حق ملاقات را نمی توان از چنین مادری دریغ کرد، ولی می توان تحت شرایطی، محیط ملاقات را به یک محیط مناسب بدل کرد.
آیا شخصی که حضانت بر عهده اوست می تواند مانع دیدار فرزند با طرف دیگر بشود؟

۷ جلوگیری از حق دیدار غیرقانونی است و حتی ممکن است موجب سلب حضانت او بشود. کسی که مرتکب چنین خلافی بشود، ممکن است به سه الی شش ماه حبس و جزای نقدی محکوم شود.
در صورت فوت شوهر آیا جدّ پدری می تواند حضانت را از مادر سلب کند؟

۸ خیر. طبق نص صریح ماده ۱۱۷۱ قانون مدنی، حضانت طفل از بین پدر و مادر با کسی است که زنده است. در صورت فوت پدر، حتی اگر مادر ازدواج کند، حضانت او به قوت خود باقی می ماند و مادام که مادر در قید حیات است از حق حضانت برخوردار خواهد بود.اگر زنی که مطلقه است بخواهد ازدواج کند، آیا حق حضانت او سلب می شود؟

۹ بله. قانون چنین گفته است و شاید در سال های آینده چنین شرطی از بین برود.

آیا والدین پس از طلاق می توانند از حضانت فرزندان خودداری کنند؟

۱۰ خیر. در صورت امتناع، از سوی دادگاه ملزم به نگهداری فرزند خواهند شد.
آیا والدین حق تنبیه طفل خود را دارند؟

۱۱ ماده ۱۱۹۷ قانون مدنی می گوید: «والدین حق تنبیه طفل خود را دارند ولی به استناد این حق نمی توانند طفل خود را خارج از حدود تأدیب، تنبیه نمایند.»
در چه صورتی حضانت طفل از یکی از والدین سلب می شود؟

۱۲ الف : اعتیاد زیان آور به الکل، قمار و مواد مخدر.
ب : اشتهار به فساد اخلاقی و فحشاء.
ج : ابتلاء به بیماری صعب العلاج.
د : سوء استفاده از طفل و وادار کردن او به کارهای غیر اخلاقی.
ه : تکرار ضرب و جرح خارج از حدّ متعارف.
زن و مرد چگونه و به چه میزان از یکدیگر ارث می برند؟

۱۳ در صورت فوت شوهر، اگر زن او فرزندی داشته باشد یک هشتم و اگر فرزند نداشته باشد یک چهارم، اما در صورت فوت زن، با داشتن فرزند یک چهارم و بدون داشتن فرزند، یک دوم سهم شوهر می شود.

نکاتی در باره حضانت و ارث
چرا سهم زن و شوهر در رابطه با ارث یکسان نیست؟

۱۴ علاوه بر اینکه زن در هر حال نصف مرد از همسرش ارث می برد، متأسفانه اگر مردی فوت کند، زن فقط از اعیانی و اموال منقول ارث می برد، ولی در صورت فوت زن، شوهر از تمام اموال او ارث می برد. این اجحاف تاریخی تمام شدنی نیست، زیرا اگر زنی فوت کند و وارثی نداشته باشد، مرد تمام اموال زن را به ارث می برد، ولی زن فقط همان سهم خود را می برد و بقیه اموال شوهر در حکم اموال بلاوارث به دولت می رسد.

آیا زن در مدت عده از شوهرش ارث می برد؟

  نکاتی در باره حضانت و ارث

۱۵ اگر طلاق رجعی باشد و شوهر قبل از پایان عده فوت کند، زن ازمرد ارث می برد ولی اگر طلاق بائن باشد و یا پس از عده باشد، ارثی نمی برد.

شرايط ضمن عقد نکاتی در باره حضانت و ارث 

سؤال : لطفاً شرايط ضمن عقد يا عقد خارج لازم را بيان كنيد ؟
جواب : شرايط ضمن عقد يا عقد خارج لازم به شرح زير است :
الف : ضمن عقد نكاح / عقد خارج لازم زوجه شرط نمود هرگاه طلاق بنا به درخواست زوجه نباشد و طبق تشخيص دادگاه تقاضاي طلاق ناشي از تخلف زن از وظايف همسري يا سوء اخلاق و رفتار وي نباشد ، زوج موظف است تا نصف دارايي موجود خود را كه در ايام زناشويي با او به دست آورده يا معادل آن را طبق نظر دادگاه بلاعوض به زوجه منتقل نمايد .
ب : ضمن عقد نكاح / عقد خارج لازم زوج به زوجه وكالت بلاعزل با حق توكيل غير داد كه در موارد مشروحه اي كه در ذيل عنوان خواهد شد ، با رجوع به دادگاه و اخذ مجوز از دادگاه پس از انتخاب نوع طلاق خود را مطلقه نمايد و نيز به زوجه وكالت بلاعزل با حق توكيل غير داد تا در صورت بذل از طرف او قبول بذل نمايد .
سؤال : لطفاً مواردي كه زن مي تواند درخواست طلاق نمايد را شرح دهيد ؟
جواب : مواردي كه زن مي تواند حسب مورد از دادگاه تقاضاي صدور اجازه طلاق نمايد به شرح زير است :
۱ – استنكاف شوهر از دادن نفقه به مدت ۶ ماه به هر عنوان و عدم امكان الزام او به تأديه نفقه و همچنين در مواردي كه شوهر ساير حقوق واجبه زن را به مدت ۶ ماه وفا نكند و اجبار او به ايفاء هم ممكن نباشد .
۲ – سوء رفتار و يا سوء معاشرت زوج به حدي كه ادامه زندگي را براي زوجه غيرقابل تحمل نمايد .
۳ – ابتلا زوج به امراض صعب العلاج به نحوي كه دوام زناشويي براي زوجه مخاطره آميز باشد .
۴ – جنون زوج در مواردي كه فسخ نكاح شرعاً ممكن نباشد .
۵– عدم رعايت دستور دادگاه در مورد منع اشتغال زوج به شغلي كه طبق نظردادگاه صالح منافي با مصالح خانوادگي وحيثيت زوجه باشد.
۶ – محكوميت شوهر به حكم قطعي به مجازات ۵ سال حبس يا بيشتر يا به جزاي نقدي كه بر اثر عجز از پرداخت منجر به ۵ سال بازداشت شود يا به حبس و جزاي نقدي كه مجموعاً منتهي به ۵ سال يا بيشتر بازداشت شود و حكم مجازات در حال اجرا باشد .
۷ – ابتلاء زوج به هرگونه اعتياد مضري كه به تشخيص دادگاه به اساس زندگي خانوادگي خلل آورد و ادامه زندگي براي زوجه دشوار باشد .
۸ – زوج زندگي خانوادگي را بدون عذر موجه ترك كند . تشخيص ترك زندگي خانوادگي و تشخيص عذر موجه با دادگاه است و يا شش ماه متوالي بدون عذر موجه از نظر دادگاه غيبت نمايد .
۹ – محكوميت قطعي زوج در اثر ارتكاب جرم و اجراء هرگونه مجازات اعم از حد و تعزير در اثر ارتكاب جرمي كه مغاير با حيثيت خانوادگي و شئون زوجه باشد . تشخيص اينكه مجازات مغاير با حيثيت و شئون خانوادگي است با توجه به وضع و موقعيت زوجه و عرف و موازين ديگر با دادگاه است .
۱٠ – در صورتي كه پس از گذشت ۵ سال زوجه از شوهر خود به جهت عقيم بودن و يا عوارض جسمي ديگر زوج صاحب فرزند نشود .
۱۱ – در صورتي كه زوج مفقودالاثر شود و ظرف ۶ ماه پس از مراجعه زوجه به دادگاه پيدا نشود .
۱۲ – زوج همسر ديگري بدون رضايت زوجه اختيار كند يا به تشخيص دادگاه نسبت به همسران خود اجراي عدالت ننمايد .

حقوق و تكاليف زوجين نکاتی در باره حضانت و ارث

اكنون كه با عشق و علاقه و حسن نيت كانون خانواده اي را  پايه ريزي مي كنيد بايد به چند و چون تكاليف و حقوقي كه طرفين نسبت به هم دارند كاملاً آگاه باشيد تا در اجراي نقش خود به عنوان يكي از پايه گذاران اين كانون موفق و كامياب عمل كنيد . در ضمن بايد كمبودها و كاستي ها را خوب شناخت و تلاش كرد تا به آنچه در ابتداي ازدواج به عنوان « امور مسلم » معرفي شده اند كاملاً پاي بند بود .
سؤال : مي گويند حسن معاشرت سرلوحه يك زندگي با تفاهم است ؟
جواب : نه تنها الزامات اخلاقي بلكه قانون هم زن و شوهر را ملزم به حسن معاشرت با يكديگر مي كند . هردو تن بايد تلاش كنند تا مباني خانواده هميشه مستحكم و پابرجا بماند . حسن معاشرت يعني تفاهم ، يكرنگي ، گذشت ، مهرباني ، شكيبايي و بالاخره درك متقابل لازم است . زن و شوهر بايد به عنوان دو ياري دهنده به يكديگر ، زندگي را آغاز و به اين رويه تا پايان ادامه دهند .
سؤال : آيا زن حق دارد كه از مرد انتظار داشته باشد كه محل سكونتش مطابق با شئونات خانوادگي اش باشد ؟
جواب : گرچه در شروع زندگي كمتر مردي پيدا مي شود كه امكانات  فراواني داشته باشد ، ولي بديهي است مسكني كه مرد براي سكونت همسرش انتخاب مي كند بايد متناسب با شأن و منزلت همسرش باشد . به خصوص اگر توانايي اين كار را داشته باشد اين امر جزء وظايف او درخواهد آمد .
سؤال : آيا مرد مي تواند همسر خود را از كار كردن منع كند ؟
جواب : به موجب قانون « شوهر مي تواند زن خود را از حرفه يا شغلي كه منافي مصالح خانوادگي يا حيثيت خود يا زن باشد ، منع كند . » بديهي است كه تفسير اين ماده حقوقي به آساني صورت نمي گيرد و گاهي از آن سوءاستفاده هايي مي شود .
سؤال : آيا زن مي تواند مستقيماً و بدون اذن شوهر در دارايي خود ( درآمد يا ارث پدري) تصرف كند ؟
جواب : بله . ولي بهتر است در اين كار با همسرش مشورت كند ، به خصوص اگر همسرش از امكانات مالي كافي براي تأمين خانواده برخوردار نباشد .
سؤال:آيا زن حق دارد بدون اجازه شوهرش از خانه خارج شود ؟
جواب : زن و شوهر بايد آزادي هاي معقول يكديگر را رعايت كنند . به خصوص ديدار والدين يكي از اموري است كه نمي توان مانعي براي آن تراشيد .
سؤال : حقوق و تكاليف زوجين نسبت به يكديگر چيست ؟
جواب : طبق ماده ۱۱٠۲ قانون ، همين كه نكاح به طور صحت واقع شد ، روابط زوجيت بين طرفين موجود و حقوق و تكاليف زوجين درمقابل يكديگربرقرارمي شود.اين روابط به شرح زير است :
الف : حسن معاشرت نسبت به هم .
ب : نفقه زن به عهده شوهر است .
ج : در تحكيم مباني خانواده بكوشند .
د : در تربيت اطفال به يكديگر همكاري نمايند .
ه : در روابط زوجين رياست خانواده از خصايص شوهر است .
و : محل سكونت زن محلي است كه شوهر تعيين كرده است ، مگر اختيار تعيين منزل با زن باشد .
ز : مرد مي تواند همسر خود را از شغلي كه منافي مصالح خانوادگي است ، منع كند .
ح : زن مي تواند در دارايي خود هر تصرفي بكند .
ط : نفقه در صورتي قابل پرداخت است كه زن از مرد تمكين نمايد .
ي : اگر مرد نفقه را نپردازد ، زن حق دارد به محكمه مراجعه نمايد .

ثبت احوال ولادت طفل  نکاتی در باره حضانت و ارث

سؤال : چه مواردي بايد در شناسنامه درج شود ؟

جواب :
الف : ازدواج اعم از دائم يا موقت .
ب : طلاق اعم از بائن يا رجعي .
ج : وفات هر شخص .
د : هرگونه تغييراتي كه به موجب حكم محكمه صادر مي شود ، مثل تغيير اسم يا شهرت .
ه : تعويض شناسنامه .
و : ثبت تولد فرزند يا فوت او .
ز : ازدواج مجدد يا گرفتن همسر دوم .

سؤال : مهلت اعلام ولادت فرزند چقدر است ؟

جواب : از تاريخ ولادت طفل به مدت ۱۵ روز .

سؤال: تا چه مدتي مي توان از ثبت ولادت طفل خودداري كرد؟

جواب : به موجب ماده ۱۲ قانون ثبت احوال ، ولادت هر طفل بايد ظرف ۱۵ روز ثبت شود .
سؤال : براي ثبت ولادت فرزند چه مداركي لازم است ؟
جواب :
الف : نام و نام خانوادگي صاحب سند .
ب : تعيين نوع جنسيت فرزند .
ج : زمان و محل تولد فرزند .
د : گواهي تولد پزشك از بيمارستان يا ماماي رسمي يا تصديق دو نفر گواه .
ه : حضور پدر ، مادر ، جد پدري ، وصي ، قيم يا امين .

سؤال : چه كساني مي توانند ولادت طفل را ثبت كنند ؟

جواب : پدر و جد پدري ، مادر در صورت غيبت پدر ، وصي يا قيم يا امين .

سؤال : پس از به دنيا آمدن طفل آيا لازم است بلافاصله برايش شناسنامه بگيريم ؟

جواب : در حقوق كودك آمده كه : « تولد كودك بلافاصله پس از به دنيا آمدن بايد ثبت شود . » يعني از وظايف اوليه پدر و مادر اعلام ولادت طفل است .
سؤال : براي ثبت ولادت طفل چه مداركي لازم است ؟
جواب : ارائه گواهي ماما يا مؤسسه اي كه طفل در آنجا متولد شده است ، در غير اينصورت گواهي دو نفر شهود كافي است .

سؤال : عدم ثبت ولادت طفل مجازات دارد ؟


جواب : بله ، عدم ثبت ولادت طفل مجازات دارد . به موجب تصويب نامه مجمع تشخيص مصلحت نظام مستوجب مجازات نقدي از پانصد هزار تا سه ميليون ريال خواهد بود .

سؤال : آيا انتخاب نام براي فرزند شرايط خاصي دارد ؟

جواب : اسم بايد ساده باشد مثل « حسين » يا مركب مثل « محمد مهدي » ، كه عرفاً يك نام محسوب مي شود . انتخاب اسم هايي كه موجب هتك حيثيت مقدسات اسلامي مي گردد ممنوع است .

سؤال : تشخيص نام غيرممنوع با كيست ؟

جواب : با شوراي عالي ثبت احوال كه قبلاً آن را تعيين كرده و به دواير ثبت احوال اعلام كرده است
سؤال: اگر فرزند ما سيد باشد ، مي توانيم آن را در شناسنامه بياوريم ؟
جواب : بله . اگر سادات بودن در اسناد سجلي پدر يا جد پدري مندرج باشد ، اشكالي ندارد .

سؤال : نام گذاري طفل چه تشريفاتي دارد ؟

نکاتی در باره حضانت و ارث

جواب : تشريفات خاصي ندارد ، فقط كسي كه ولادت طفل را ثبت مي كند بايد براي طفل نامي ساده و مناسب انتخاب كند .
سؤال : انتخاب نام براي فرزند شرايط خاصي دارد ؟
جواب : تبصره ۱ ماده قانون ثبت احوال مي گويد : « انتخاب نام هايي كه موجب هتك حرمت مقدسات اسلامي مي گردد ، همچنين انتخاب عناوين و القاب و نام هاي زننده يا نامناسب ممنوع است . »
سؤال : اگر طفلي مرده به دنيا بيايد يا پس از تولد بلافاصله بميرد ، آيا بايد آن را ثبت كرد ؟
جواب : فقط بايد به مأمور يا نماينده ثبت احوال اعلام شود .

نکاتی در باره حضانت و ارث

سؤال : در سند وفات چه اطلاعاتي بايد گنجانده شود ؟

جواب :
الف : نام و نام خانوادگي .
ب : جنس .
ج : تاريخ تولد و مكان فوت .
د : علت فوت .
ه : نام و نام خانوادگي و امضاء نماينده يا مأمور ثبت احوال .
و : تصديق پزشك يا گواه دو نفر شاهد .
ز : ده روز پس از وفات اعلام شود .
ح : حضور نزديكترين خويشاوند ، مسئولين يا مأمورين .

سؤال : فرق اقامتگاه با محل سكونت در چيست ؟ 

جواب : اقامتگاه محل كار يا امور مهم شخصي است . محل سكونت جايي است كه شخص درآنجازندگي مي كند كه در صورت ضرورت محل اقامتگاه و محل سكونت هم مي تواند يكي باشد .
سؤال : اگر همسري محل زندگي خود را ترك كند و آدرسي هم در دست نباشد ، چه بايد كرد ؟
جواب : چنين شخصي مجهول المكان مي باشد ، ولي براي اقدامات قانوني بايد از اقامتگاه يا محل سكونت سابق او استفاده شود .

دکتر اصغر کیهان نیا – مشاور خانواده

از این نویسنده بخوانید:

عشق ها ابدی اند ؟ 

چگونه در دل شوهر راه یابیم

حلقه گمشده ارتباط با فرزند مان را پیدا کنیم

نکته هایی در رابطه با مراسم خواستگاري

نکته هایی درباره نامزدي 

شرايط مناسب ازدواج   پرسش و پاسخ 

 پرسش و پاسخ مشاوره ازدواج ازدواج امري ضروري 

آقای عزیز خانمها نخوانند!

پرسش و پاسخ مشاوره ازدواج

مردان نخوانند زنان نخوانند

زن امروز چه می گوید

من و همسرم تا کجا با هم هستیم 

بیا با هم حرف بزنیم 

با چه کسانی نمیتوان ازدواج کرد ؟

لینیک های مرتبط: 

روانشناسی خانواده  – روانشناسی مشاوره  – روانشناسی سکسولوژی –روانشناسی خشم 

روانشناسی جامعه – روانشناسی ازدواج  –روانشناسی طلاق – روانشناسی کودک 

روانشناسی رنگ  – روانشناسی موسیقی  – روانشناسی اعتیاد  – روانشناسی کنکور 

به من بگو چرا – داستان های کوتاه روانشناسی  – روانشناسی نوجوان  

روانشناسی ورزش – تغذیه طبیعی– مدیتیشن 




دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.